Maraş yerel televizyonu Kanal46 Batman’ı tanıtan bir yazıyı internet sitesinde paylaştı. İşte o yazı:
Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde yer alan GAP Bölgesi içinde bulunan Batman İli, bu bölgenin en genç illerinden biridir. İlin coğrafi konumu, doğu boylamları 41′ 10″ – 41′ 40″ ve kuzey enlemleri 38′ 40″ – 37′ 50″ arasında yer almaktadır. Batman, Dicle Nehri ve yan kolları olan Batman ve Garzan çayları arasındaki havzada kurulmuş ve Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerini Orta Doğu’ya bağlayan bir karayolu üzerinde bulunmaktadır.
İLUH KÖYÜNDEN BATMAN’A DÖNÜŞ
Batman ilinin tarihi, 1940’lı yıllara kadar “İluh” adıyla bilinen bir köy olarak başlamıştır. Ancak, bu köyde bulunan petrol rezervleri, İluh Köyü’nün hızlı bir şekilde gelişmesine yol açmıştır. İluh Köyü, Dicle Nehri’nin kenarında bulunan düz bir ovada, tarih öncesi dönemlere kadar uzanan bir höyüğün üzerine kurulmuştur. Petrolün keşfiyle birlikte, İluh Köyü’nde bir rafineri ve petrol türevleri yan sanayi işletme tesisleri inşa edilmiş, sosyal tesisler kurulmuş ve köyün çehresi tamamen değişmiştir. Bu süreçte, İluh Köyü’nün adı Batman Çayı ile birleştirilerek, 1950 yılında “Batman” adını almıştır.
BATMAN İSMİ TARİHİ KAYNAKLARDA
Batman ismi, tarihî kaynaklarda da izlerini bulmaktadır. İlk olarak, Viyana Milli Kütüphanesi’nde bulunan “Vakai-name-i Hisnkeyfa” adlı eserde, Batman civarındaki aşiretlerin çatışmalarından bahsedilir. Bu eser, 13. ve 14. yüzyıllara aittir ve Batman ismini bu dönemlerde kayda geçirir. Aynı dönemde yazılmış Ebubekir Tihari’nin “Diyarbekriyye” adlı eserinde de Batman ismi geçmektedir. Bu kaynaklar, Batman isminin yaklaşık 700 yıldır bu bölgede kullanıldığını göstermektedir. Ayrıca Akkoyunlu ve Memluklu eserlerinde de Batman ismi geçmektedir.
OSMANLI DÖNEMİ VE BATMAN İSMİ
Osmanlı döneminde de Batman ismi kullanılmıştır. 1540 yılında Bitlis Vilayeti Tımar İcmal Defteri’nde Batman isminden bahsedilirken, 1600 yılında İdris-i Bitlisi’nin “Şerefname” adlı eserinde Batman ve Batman Köprüsü sıkça anlatılmıştır. Ünlü seyyah Evliya Çelebi, 16. yüzyılda Batman’ı ziyaret ederken Batman Köprüsü’nü ve çevresini anlatmıştır. Bu köprünün Abbasiler döneminde inşa edildiğini söylemiştir.
TARİHİ VE ARKEOLOJİK ZENGİNLİKLER
Batman’ın coğrafi konumu ve akarsuları, tarihsel olarak bu bölgeye önem kazandırmıştır. Dicle Nehri, Batman Çayı ve Garzan Çayı, sadece tarım için değil, aynı zamanda tarih öncesi ve sonrası medeniyetler için hayati bir kaynak olmuştur. Batman’ın çevresinde bulunan Dicle Vadisi, Garzan Vadisi ve Sason Vadisi gibi bölgelerde çok sayıda tarihi eser bulunmaktadır. Bu vadilerdeki arkeolojik çalışmalar, bölgenin tarihî zenginliğini ortaya çıkarmıştır. Özellikle Hallan Çemi Höyüğü’nde yapılan kazılarda, Neolitik döneme ait birçok buluntu bulunmuş ve bölgenin arkeolojik açıdan ne kadar zengin olduğu ortaya çıkmıştır.
BATMAN’IN GELİŞİMİ VE ÇEŞİTLİLİĞİ
Batman, 1950’lerde petrol endüstrisinin gelişmesiyle hızla büyümüş ve modern bir kent haline gelmiştir. Kent, çevresindeki dağlar ve vadilerde bulunan maden ve petrol yataklarıyla ekonomik açıdan da zengindir. Ayrıca tarım ürünleri de yetiştirilen bu bölgede, sanayi ve tarım bir arada bulunmaktadır.
BATMAN’IN GEÇMİŞİ VE GELECEĞİ
Batman, 1947’de bucak, 1957’de ilçe ve 1990 yılında ise il statüsünü kazanmıştır. Ayrıca Batman, çevresindeki ilçelerle birlikte büyümüş ve gelişmiştir. Bölgenin coğrafi konumu, tarihi zenginlikleri ve çeşitliliği, Batman’ı turistik bir cazibe merkezi haline getirmek için büyük bir potansiyele sahiptir. Kent, modern yaşamın yanı sıra tarihi dokusunu da korumaktadır.
SONUÇ VE GELECEK PERSPEKTİFİ
Batman İli, Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nin genç ve zengin bir ili olarak ön plana çıkmaktadır. Coğrafi konumu, tarihi geçmişi, arkeolojik zenginlikleri ve ekonomik potansiyeliyle Batman, gelecekte turizm ve ekonomi alanında büyük bir rol oynayabilir. Kent, tarihini koruyarak ve kültürel çeşitliliğini değerlendirerek, daha da büyüyebilir ve gelişebilir.
Batman il merkezi, Raman Dağı’nın eteklerine kurulmuş bir yerleşim bölgesidir. Binlerce kişinin yaşadığı bu şehre, şehrin her köşesinden kalkan otobüs ve minibüslerle ulaşmak mümkün.
Batman il merkezinin batı sınırını Batman Çayı belirlerken, Dicle Nehri şehrin Mardin ile sınırlarını çizer. Şehir merkezinin ekonomisinde önemli bir paya sahip olan petrolden Raman Dağı çıkartılır. Batman il merkezine sadece 7 kilometre uzaklıktaki Malabadi Köprüsü, tarihi yapıları görmek isteyenler için cazip bir seçenektir.
HASANKEYF: TARİH VE DOĞA HARİKASI
Hasankeyf, Batman’ın kültür turizmi açısından en etkileyici ilçelerinden biridir. Şehir merkezine yaklaşık 40 kilometre uzaklıkta bulunan Hasankeyf, nüfus açısından en küçük ilçedir. Bu ilçe, tarihi yapılar ve doğal güzelliklerle doludur.
Hasankeyf’in adı, “Hısnı Keyfa” kelime kökeninden gelir ve mağara şehri ve kayaların şehri anlamına gelir. Fotoğraf tutkunları için Hasankeyf oldukça ilginç bir yerdir. Mor Aha Manastırı, Hasankeyf Ören Yeri, Zeynel Bey Kümbeti gibi tarihi yapıların yanı sıra ilçeyi ikiye bölen Dicle Nehri de görülmeye değer önemli yerlerden biridir.
Ayrıca yılın belirli dönemlerinde Batman Hasankeyf Kültür ve Sanat Festivali düzenlenir, bu sayede şehrin kültürünü tatilciler daha yakından deneyimleyebilirler.
SASON: TARİH VE DOĞANIN BULUŞTUĞU İLÇE
Batman il merkezine yaklaşık 68 kilometre uzaklıkta yer alan Sason ilçesi, Cumhuriyet Dönemi’nde adını almıştır. İlçe, tarih boyunca etkileyici izler bırakmanın yanı sıra günümüzde doğal güzellikleriyle de dikkat çekmektedir.
Dağlar arasında konumlanmış olan Sason, Sason Kalesi, Severek Deresi Mesire Alanı, Mereto Dağı, Surp Astvadzatsin Ermeni Kilisesi, Şehan Türbesi ve Arakyal Manastırı gibi tarihi yapılar ve doğal güzelliklere ev sahipliği yapar.
GERCÜŞ: ÜZÜM BAĞLARI VE TARİHİ İZLER
İl merkezine yaklaşık 60 kilometre uzaklıkta bulunan Gercüş ilçesi, şehrin güneydoğu bölgesinde yer alır. Bu güzel ilçe, Mardin-Midyat olarak bilinen dağlarının kuzeyindeki platoya kurulmuştur.
Gercüş’ün ekonomisi büyük ölçüde üzüm üretimine dayanır. Bölgede yetiştirilen üzümler Türkiye’nin dört bir yanına gönderilir. Üzüm dışında, kavun ve karpuz da ilçenin ekonomik gelirini arttıran önemli ürünler arasındadır.
Gercüş, çok sayıda tarihi yapının ve mekanın bulunduğu bir yerdir. Bu güzel ilçeyi ziyaret ettiğinizde, yüzyıllık tarihi mirası keşfetme fırsatı bulabilirsiniz. Seyyid Bilal Türbesi, Hisar, Arıca, Yamanlar ve Kırkat gibi önemli tarihi yerler bu ilçede sizi bekliyor.
KOZLUK: TARİH VE BEREKETİN BULUŞMA NOKTASI
Kozluk, il merkezine yaklaşık 60 kilometre uzaklıkta yer alan bir ilçedir ve adını cevizden alır. İl merkezinden sonra en büyük ilçe olarak bilinir ve ekonomi ve turizm açısından şehirdeki önemli merkezlerden biridir.
Kozluk ilçesi, inanç turizmi açısından da büyük bir öneme sahiptir. Bölgede çok sayıda manastır, cami, köprü ve kale bulunmaktadır. Bu yüzyıllık yapıları gezerken, kültürel açıdan önemli bilgileri edinme şansına sahip olabilirsiniz.
İlçenin ekonomik kalkınmasının en büyük iki kaynağı tütün ve cevizdir. Ayrıca, çeşitli tahıllar, meyve ve sebzeler de ilçenin ekonomik büyümesine katkı sağlar.
İl merkezine sadece 16 kilometre uzaklıkta bulunan Beşiri, Cumhuriyet Dönemi’nde ilçe statüsü kazanmıştır. İlçenin önceki adı Kobin’dir ve 1926’da yaşanan sel felaketinin ardından Beşiri adını almıştır.
Dar ve uzun bir şerit şeklindeki Beşiri ilçesi, karasal iklimin etkilerini taşır ve düz bir araziye kurulmuştur. Bölgede bulunan Garzan Çayı, ilçedeki tek akarsudur. Aynı zamanda il merkezi ile Beşiri ilçesi arasında Kıradağı bulunur. Bölgede pek çok farklı medeniyetin izleri bulunmaktadır. Mor Kiryakus Manastırı ve Memikhan Köprüsü, bölgenin tarihi yapıları arasındadır.