Kürt parti ve kurumlar, Lozan Anlaşması’nın 100’ncü yıl dönümünde Diyarbakır’da ortak açıklama yaptı. Açıklamada “Cumhuriyetin ilanı Kürt halkına karşı ret ve inkarı yasallaştırarak resmileştirdi” denildi.
Rudaw’da yer alan habere göre, Azadi Hareketi, Azadi Partisi, Devrimci Doğu Kültür Derneği (DDKD), Demokratik Bölgeler Partisi (DBP), Demokratik Toplum Kongresi (DTK), Halkların Demokratik Partisi (HDP), İnsan ve Özgürlük Partisi (PİA), Kürdistan Demokrat Partisi Türkiye (PDKT), Kürdistan Komünist Partisi (KKP), Kürdistan Sosyalist Partisi (PSK), Yeşil Sol Parti, Birleşik Kürt Kadın Platformu, Şeyh Said Derneği Lozan Antlaşmasının 100’ncü yılına ilişkin Diyarbakır’da basın toplantısı düzenledi.
“Biz Kürtler Lozan Anlaşmasını kabul etmiyoruz” pankartının asıldığı toplantının açılışını, Yeşil Sol Parti Milletvekili Sinan Çiftyürek yaptı.
Lozan Antlaşmasının “egemen devletler tarafından Kürtlerin inkarı üzerinden yürürlüğe sokulduğunu” belirten Çiftyürek, bu durumun Kürt halkı tarafından kabul edilmediğini söyledi.
Kürtçesi PSK Genel Başkanı Bayram Bozyel, Türkçesi ise DBP Eş Genel Başkanı Salihe Aydeniz tarafından okunan metinde “Osmanlı İmparatorluğu’nun dağılma sürecinde din kardeşliği adına Kürtlerin desteğini isteyen, kurulacak devletin Türklerin ve Kürtlerin ortak devleti olacağını söyleyen, Lozan’da Türkleri ve Kürtleri temsil ettiğini ifade eden Kemalistler Lozan Antlaşması’nın imzalanmasından hemen sonra bütün sözlerini unuttular. 24 Temmuz 1923 Lozan Antlaşması’yla varlığının resmen tanınmasını sağlayan Ankara hükümeti, üç ay sonra 29 Ekim 1923’te cumhuriyeti ilan etti. Cumhuriyetin ilanı Kürt halkına karşı ret ve inkarı yasallaştırarak resmileştirdi. Türkiye Cumhuriyeti, üzerinde kurulduğu coğrafyanın çok uluslu, çok kültürlü, çok dinli yapısı yok sayılarak; Türklük temelinde, tekçi ve ırkçı bir temelde kuruldu” denildi.
Öte yandan metinde Birleşmiş Milletler ve Avrupa Birliği’nin yanı sıra Türkiye’ye de çağrı yer aldı.
Metinde şu ifadeler kullanıldı:
“BM ve Avrupa Konseyi’ni, AB’yi ve diğer uluslararası kurumları halkımızın Kendi Kaderini Tayin Etme ve Lozan cenderesini aşma mücadelesine destek vermeye çağırıyoruz.
Kürt halkı önümüzdeki yüzyılı başta, Türk, Fars, Arap halkları olmak üzere bölge halklarıyla her alanda eşitlik hukuku temelinde birlikte yaşamak istiyor. Ret ve inkar sürdürülerek değil; ülkesiyle, ulusal kimliğiyle tanınarak ve eşit siyasi, coğrafik statüye dayalı zeminde birlikte yaşam koşullarının yaratılması için mücadele veriyor.
Türkiye devletine de çağrımız şudur; yüz yıldır tekrarlanan, ‘Cumhuriyeti birlikte kurduk, Kürtler ve Türkler Cumhuriyetin iki kurucu unsurudur, bin yıllık kardeşiz’ vb. söylemlerin yerine kardeşlik hukukunun gereği yapılsın. Savaş ve inkar siyaseti yerine Kürt meselesinin barışçıl ve demokratik çözümü için adımlar atılsın. Yapılacak yeni bir anayasa ile Kürt halkının varlığı ve ulus olmaktan kaynaklanan hakları resmen tanınsın.”